Polskie Zakłady Radiowe "CAPELLO" powstały w roku 1935 w Wełnowcu k. Katowic /dziś już dzielnica Katowic/, przy ul. Piastów 12. Właścicielami byli bracia Adolf, Ignacy i Eryk Kapellner.
Firma była zakładem montażowym austriackich odbiorników radiowych. Początkowo nawiązano współpracę
z „Radiowerk Horny – Wien” a już w roku następnym z inną wiedeńską firmą - "Radiofabrik Ingelen”.
Firma krajowa zajmowała się tylko montażem finalnym odbiorników superheterodynowych.
W roku 1938 zatrudniała 60 robotników oraz 9 urzędników.
Wzornictwo odbiorników radiowych w swoim krótkim rozwoju historycznym przechodziło wiele etapów.
Związane one były często z modą mającą pobudzić sprzedaż aparatów.
Od sezonu 1935/36 zaczynają być wprowadzane na rynek, zamiast królującego niepodzielnie układu pionowego, aparaty w układzie poziomym - tzn. głośnik umieszczony z lewej strony chassis. Podyktowane to było również uzyskaniem w ten sposób lepszych właściwości akustycznych skrzynki odbiornika.
Sezon 1937/38 przynosi pojawienie się oryginalnej nowości wzorniczo - technicznej, jest nią skala typu GEOGRAPHIC. Był to patent austriackiej f-my INGELEN.
Skala tradycyjna to prostokątna /rzadko kwadratowa lub okrągła/, szklana bądź plastikowa płytka z nazwami stacji radiowych oraz przesuwająca się pod nią wskazówka.
Skala typu Geographic to okrągły /często kolorowy/ rysunek aktualnej mapy politycznej Europy wraz z punktami lokalizacji stacji nadawczych. Na obwodzie koła znajdował się pierścień z nazwami stacji, a nieco dalej
z długościami fal radiowych. Brak było jakiejkolwiek ruchomej wskazówki strojenia aparatu. Wskaźnikiem nastrojonej stacji odbiornika było zaświecenie się odpowiedniego punktu na mapie oraz nazwy stacji wraz
z długością fali, na obwodzie mapy.
Ten pomysł budowy skali odbiornika stanowił radykalną zmianę w dotychczasowym sposobie oddziaływania na słuchacza. Informował on wizualnie o lokalizacji stacji nadawczych i o aktualnej mapie politycznej kontynentu. Stanowił ponadto przykład bardzo ładnie wzorniczo i kolorystycznie rozwiązanej skali aparatu.
Ciekawostką jest fakt, że na niektórych skalach brak już Austrii /Anschluss III.1938 r./.
Techniczne rozwiązanie tej skali polegało na precyzyjnym, ręcznym podklejeniu do odpowiednich punktów mapy dużej /ok. 240 sztuk, oddzielnie dla punktów i nazw stacji/ wiązki plastikowych "światłowodów". Podświetlane one były czterema żaróweczkami umieszczonymi na ruchomej przesłonie sterowanej gałką strojeniową aparatu.
Skale typu "Geographic" w aparatach Capello posiadały polskie opisy, różniły się także nieco zestawem stacji.                      Odbiorników ze skalą typu Geographic zachowało się do chwili obecnej w Polsce bardzo niewiele.
Powodem był niewielki zakres produkcji oraz delikatna i wrażliwa na uszkodzenia konstrukcja skali.
Również skala z mapą polityczną Polski międzywojennej długo nie była mile widziana w PRL.
Przykładem jest – Jubileuszowy Kalendarz na 1995 rok, wydany przez  Polskie Radio SA. /patrz "Propaganda"/.

Sezon  1935 / 36

Capello - Super - Prince
 Z - lampy: AK2, .... , AZ1;
 superheterodyna refleksowa, 7 obwodów, 3 zakresy, ARW,
 regulacja barwy tonu;
 wymiary -
 cena -

Capello - Super - Prince - privato
 Z - lampy: AK2, .... , AZ1;
 superheterodyna refleksowa, 7 obwodów, 3 zakresy, ARW,
 regulacja barwy tonu;
 wymiary -
 cena -

Sezon  1936 / 37

Rossini
 Z - lampy: 3 + 1;
 superheterodyna refleksowa, 7 obwodów, 3 zakresy, ARW,
 regulacja barwy tonu, głośnik dynamiczny z magnesem stałym;
 pobór mocy - 47 W;
 wymiary - 36 x 45 x 23 cm;
 cena -

Verdi
 Z - lampy: 4 + 1;
 superheterodyna, 7 obwodów, 3 zakresy, ARW,
 regulacja barwy tonu, głośnik elektrodynamiczny;
 pobór mocy - 52 W;
 wymiary -
 cena -

Caruso
 Z - lampy: 4 + 1;
 superheterodyna, 7 obwodów, 3 zakresy, ARW,
 regulacja szerokości wstęgi i barwy tonu, tłumik trzasków,
 głośnik elektrodynamiczny;
 pobór mocy - 61 W;
 wymiary -
 cena -

Napoli
 B - lampy: KK2, KF3, KBC1, KL4;
 superheterodyna, 7 obwód, 3 zakresy, ARW,
 regulacja barwy tonu, pasmo akustyczne 16 Hz - 10.000 Hz, głośnik
 dynamiczny z magnesem stałym;
 Ua = 150 V, Uż = 2 V;
 wymiary -
 cena -

Venezia
 U - lampy: CK1, CF3, CBC1, CL4, CY1, C12;
 superheterodyna, 7 obwodów, 3 zakresy, ARW,
 regulacja barwy tonu i szerokości wstęgi, pasmo akustyczne
 16 Hz - 10.000 Hz, głośnik dynamiczny, pobór mocy - 57 W;
 wymiary -
 cena - 700 zł.

Capri
 Z - lampy: AK2, AF7, AB2, AL4, AM1, AZ1;
 superheterodyna, 7 obwodów, 3 zakresy, ARW, regulacja barwy
 tonu, pasmo akustyczne 16 Hz - 10.000 Hz, głośnik dynamiczny,
 pobór mocy - 50 W;
 wymiary - 
 cena - 565 zł.

Milano
 
Z
- lampy: AK2, AF3, ABC1, AL4, AZ1;
 superheterodyna, 7 obwodów, 3 zakresy, ARW, regulacja barwy
 tonu i szerokości wstęgi, pasmo akustyczne 16 Hz - 10.000 Hz,
 głośnik dynamiczny, skala geograficzna /Geographic/;
 pobór mocy - 60 W;
 wymiary - 55 x 40 x 38,5 cm;
 cena - 735 zł.

Roma
 Z
 Phonoradio - instrument muzyczny stanowiący połączenie
 radioodbiornika Milano z reproduktorem płyt Always
 w wykwintnej szafce.

 pobór mocy - 60 W (bez reproduktora płyt);
 waga - 41 kg;
 wymiary - 60 x 100 x 38,5 cm;
 cena - 1.100 zł.

Sezon  1938 / 39

Belcanto
 Z - lampy: EK2, EF9, EBC3, EL3, EM1, AZ1;
 superheterodyna, 7 obwodów, 3 zakresy fal 15 m - 2000 m,
 ARW, regulacja barwy tonu i szerokości wstęgi, pasmo akustyczne
 16 Hz - 10.000 Hz, głośnik dynamiczny z magnesem stałym,
 piękna i wielobarwna skala, oko magiczne;
 pobór mocy - 50/35 W;
 wymiary - 53 x 38 x 27 cm;
 waga - 14 kg;
 cena -

Gigant
 Z - lampy: EK2, EF9, EBC3, EL3, AZ1;
 superheterodyna, 7 obwodów, 3 zakresy fal 15 m - 2000 m, ARW,
 regulacja barwy tonu i szerokości wstęgi, pasmo akustyczne
 16 Hz - 10.000 Hz, 2 głośniki dynamiczne, skala geograficzna
 /Geographic/;
 pobór mocy - 50/35 W;
 wymiary - 55,0 x 56,5 x 29,0 cm;
 waga - 21,5 kg;
 cena -

Orchestra
 Z
 Phonoradio - instrument muzyczny stanowiący połączenie
 radioodbiornika Gigant z dwoma koncertowymi głośnikami
 dynamicznymi oraz reproduktora płyt Always w wytwornej szafce.

 pobór mocy - 50/35 W (bez reproduktora płyt);
 wymiary - 60 x 100 x 38,5 cm;
 waga - 42 kg;
 cena -

   Wszystkie aparaty posiadają układ oszczędnościowy zużycia energii elektrycznej.

Sezon  1939 / 40

Mignon
 Z -
5 lamp.

Columbus
 Z
- 6 lamp;
 5 zakresów fal.

Olimpia
 Z
- 6 lamp;
 Phonoradio z reproduktorem płyt Always wraz ze zmieniaczem
 dla 10 płyt w wytwornej szafce.

Na sezon 1939/40 firma przygotowała trzy nowe modele aparatów superheterodynowych.
Niestety nie ocalał chyba żaden egzemplarz.

Napisz do autora: